Bijdrage aan welzijn

ONTZORGEN MET Architectuur

Architectuur kan een bijdrage vormen aan de sociale structuren van ieder mens. We geloven dan ook dat onze architectuur het welzijn van een persoon kan beïnvloeden, en we zijn ons terdege bewust van de maatschappelijke rol die (onze) architectuur vervult. Een huiselijke uitstraling heeft een positieve uitwerking op de beleving van de bewoner, en zorgt voor een verhoogde woon- en leefkwaliteit. Dit past dan ook volledig bij onze visie op bouwen voor zorg. Voor een zorgbehoevende bewoner, maar ook voor een opdrachtgever, betekent dit dat 2.0 architecten 'ontzorgt'. 

CKA071012 2534

 Woon-zorgvoorziening voor jong-dementerenden

Ontzorgen

De zorgfactor wordt tijdens het ontwerpproces zo geïntegreerd met de architectuur dat de beleving ervan tot het minimum wordt teruggebracht. De beleving van wonen neemt de overhand. Dit zijn essentiële bijdragen aan de leefkwaliteit van de bewoner. Tevens ontzorgen onze architecten de zorgverleners door efficiënte organisatie en gunstige looproutes. En door overzichtelijke ruimten te creëren, wordt de werklast voor het zorgpersoneel verlicht. We gaan weloverwogen om met vorm, schaal en materialisatie en we verliezen de samenhang tussen de gebruikers, bewoners en passanten daarbij nooit uit het oog. Vanuit deze uitgangspunten en de specifieke zorggerelateerde behoeften, realiseren we als architectenbureau binnen de zorg een grote diversiteit aan gebouwen met veel aandacht voor ruimtelijkheid, licht en lucht, volgens diverse concepten.

Vooruitstrevend in concepten voor zorgdoelgroepen

Begin jaren negentig waren wij één van de eerste architecten in Nederland die een Kleinschalige Woonvoorziening voor dementerenden hebben ontworpen en nog steeds onderzoeken wij de nieuwe behoeftes op het gebied van huisvesting in de zorg.

Rondloopcircuit

In 2012 is bijvoorbeeld een van de eerste nieuw gebouwde woonvoorzieningen voor jong-dementerenden in Nijmegen gerealiseerd. Er worden doorgaans drie typen van gedrag onderscheiden: Zenners, Dolers (of Dwalers) en Roepers. Voor deze mensen is oriëntatie, herkenning en begrenzing belangrijk. Daarnaast verandert de fysieke gesteldheid gedurende het ziekteproces. Het interieur herbergt daarom een rondloopcircuit waar zowel Zenners, Dolers en Roepers de prikkels krijgen die ze nodig hebben. Wij vinden dat deze zorgdoelgroep de architectuur verdient die tegemoet komt aan hun complexe ziektebeeld. Wij geloven dat de woonomgeving van een dementerende ingesteld zou moeten zijn op deze specifieke gedragsveranderingen en verscheidenheid aan fysieke veranderingen.

rondloop JD Nijmegen plattegrond

Plattegrond rondloopcircuit

Binnen onze ontwerpen voor dementerenden, stellen we dan ook dat iedere bewoner haar plekje zou moeten krijgen. De condities en prikkels worden afgewisseld zodat iedere bewoner de juiste prikkels kan ervaren. Dit voorkomt dat een dementerende bewoner zich verloren zal voelen en een mate van onrust zal ervaren, wat zich vervolgens in het gedrag van de bewoner op een negatieve manier zou uiten.

Vlindervisie

In samenwerking met Zorggroep Zuid Gelderland hebben we op basis van de theorie die Anneke van der Plaats omschrijft in het boek 'de wondere wereld van de dementie' het 'vlinderconcept' ontwikkeld. Een concept waarin dementerende bewoners kunnen 'vlinderen' van plek naar plek. Uiteindelijk is vorig jaar de eerste gebouwde voorziening voor dementerenden volgens dit concept gerealiseerd, in gebouw de Eikenhorst in Groesbeek.

Plattegrond Vlindervisie Zorg en Wonen

Plattegrond volgens Vlindervisie. Herkenbaarheid, begrenzing en oriëntatie zijn belangrijke aandachtspunten in het ontwerp voor de dementerende bewoner

 

2.0 Architecten voor herbestemming en renovatie

We hebben niet alleen in de zorg, maar ook met renovatie, restauratie en herbestemming van bestaande gebouwen jarenlang ervaring. Monumentale gebouwen geven we een nieuwe functie en passen we aan de huidige eisen en normen aan. Onze definitie van een monument is: 'een bouwwerk dat met liefde is ontworpen, met liefde is gebouwd en met liefde is onderhouden.' De beste herbestemmingen hebben als resultaat dat gebouwen hun kwaliteiten behouden en flexibel blijven. Zo zullen ze eventuele toekomstige veranderingen ook aan blijven kunnen. Reversibiliteit zal daarom altijd een aandachtspunt blijven.

Visie op transformatie van industrieel erfgoed en monumenten

De visie van ons architectenbureau op de transformatie en renovatie van industriële monumenten is gebaseerd op de gebruikswaarde, technische- en esthetische kwaliteit, duurzaamheid en toekomstwaarde daarvan. Nieuwe ingrepen krijgen een eigentijds uiterlijk, maar met respect voor het bestaande monument. De uiterlijke verschijning van het gebouw is daarin geen doel op zichzelf, maar ontstaat altijd in relatie tot onder andere de gekozen materialisatie en de ruimtelijkheid van het interieur.

 Herbestemming en renovatie CK Domani

Gerenoveerd en herbestemd interieur CK Domani

 

Respect voor het bestaande gebouw

Verder moet het programma zich voegen naar het gebouw. De gebouwkwaliteiten blootleggen en maximaal benutten is namelijk efficiënter, dan het gevraagde programma in de bestaande structuur te forceren. Het is daarom van wezenlijk belang om in een beginfase het Programma van Eisen, het gebruik en de exploitatie telkens synchroon en kritisch te onderzoeken, en vervolgens net zolang te schuiven tot het plan er "lekker inzit" bij alle partijen.

Dialoog

Deze aanpak vraagt om een intensieve en open samenwerking tussen alle partijen. We streven steeds naar onderling goed georganiseerde, werkbare ruimtes, waarin de gebruiker zich vooral prettig moet voelen en de vormgeving aansluit op de eigen identiteit. Door hier goed de regie en dialoog over te voeren ontstaan vaak de meest verrassende oplossingen.

De onderliggende relaties, routing en toegankelijkheid van een monumentaal gebouw moeten zo snel mogelijk blootgelegd worden. Door vervolgens gebruik te maken van de aanwezige structuren en deze plaatselijk te versterken zal ook een helder en overzichtelijk plan ontstaan dat de identiteit van het gebouw en haar gebruikers zal versterken.

De grote adders onder het gras bij een herbestemming zijn vaak de "verborgen gebreken". Om te voorkomen dat de kosten van de instandhouding ten koste gaan van de wensen in het Programma van Eisen, is het van belang te starten met een bouwkundige inventarisatie en waardering. Door het plan te koppelen aan de resultaten van dit onderzoek kunnen vaak kosten bespaard worden.

Herbestemming productiehal Leolux: De Manufactuur.

Manufactuur: duurzaamheid en herbestemming in 1 gebouw.

 

Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed

Een van onze meest toonaangevende transformatieprojecten waarin onze architecten de bovenstaande visie hebben kunnen toepassen is het DRU-complex te Ulft. Dit project is door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed aangewezen als een van de twee voorbeeldprojecten van MoMo: het project Modernisering Monumentenzorg.

Entree DRU Fabriek Ulft

Entree DRU Ulft

DRU fabrieken Ulft

Voorbeeld van een deel van herbestemd interieur van DRU

 

poppodium DRU Ulft

Poppodium DRU Ulft